Święta Wielkanocne wielu osobom kojarzą się z odpoczynkiem i byciem razem. W praktyce jednak dla części osób, szczególnie tych zmagających się z nadmierną masą ciała, jest to okres wyraźnego napięcia.

Nie wynika ono z braku wiedzy żywieniowej. Częściej z sytuacji, która odbiega od codziennego schematu – inne potrawy, większa ilość jedzenia, obecność innych osób przy stole, komentarze, poczucie bycia obserwowanym(ą). Sam moment siedzenia przy stole może uruchamiać nadmierną kontrolę i analizowanie każdego wyboru.

W takich warunkach łatwo o przekonanie, że jeden posiłek może zniweczyć wcześniejsze efekty związane z utratą masy ciała. Z punktu widzenia fizjologii warto uporządkować jedną z najczęstszych obaw. Organizm nie reaguje na pojedynczy posiłek w sposób, który prowadzi do trwałych zmian składu ciała. Procesy metaboliczne są znacznie bardziej złożone i zależą od powtarzalnych wzorców, a nie od jednorazowych sytuacji.

To, co natomiast reaguje natychmiast, to układ nerwowy. Stan napięcia, czujności, poczucia bycia ocenianym(ą) – wszystko to aktywuje mechanizmy stresowe. W takich warunkach zmienia się sposób trawienia, regulacja apetytu, a nawet odczuwanie sytości. Jedzenie przestaje być wtedy doświadczeniem neutralnym, a zaczyna być obciążeniem.

Tymczasem świąteczny stół wcale nie musi być trudny z perspektywy żywieniowej. Warto zauważyć, że wiele produktów obecnych na stole wielkanocnym może być elementem zbilansowanego sposobu odżywiania. Jajka dostarczają pełnowartościowego białka i sprzyjają uczuciu sytości. Zupy na bazie zakwasu lub bulionu warzywnego mogą być lekkie, a jednocześnie sycące. Sałatki warzywne zwiększają objętość posiłku i wspierają kontrolę apetytu. Twarożki, pasty roślinne czy warzywne pasztety mogą stanowić wartościowy element świątecznego menu a ryby są cennym źródłem kwasów omega 3.

Trudność rzadko dotyczy samego jedzenia. Znacznie częściej reakcji po jego spożyciu. Zdarza się, że po bardziej obfitym posiłku pojawia się potrzeba „naprawienia sytuacji” poprzez ograniczenie jedzenia kolejnego dnia lub intensywną aktywność fizyczną. Takie podejście sprzyja utrwalaniu cyklu restrykcji i napięcia. Znacznie korzystniejsze jest spokojne powrócenie do wcześniejszego rytmu – regularnych posiłków i znanych schematów. 

Ruch po świątecznym posiłku może być pomocny, ale nie jako forma kompensacji – raczej jako sposób powrotu do równowagi. Spokojny spacer po posiłku ma znaczenie nie tylko dla samopoczucia, ale również dla gospodarki metabolicznej. Aktywność mięśni zwiększa ich wrażliwość na insulinę i wspiera regulację poziomu glukozy we krwi. Jednocześnie działa kojąco na układ nerwowy, co w okresie zwiększonej stymulacji może mieć szczególne znaczenie.

Istotny jest również kontekst społeczny. Komentarze dotyczące jedzenia, nawet wypowiadane bez złej intencji, mogą nasilać napięcie. Pytania o dokładki czy ilość spożywanego jedzenia nie dla każdego są neutralne. Święta to ograniczony w czasie moment bycia z bliskimi. Warto, aby jedzenie nie stawało się głównym źródłem stresu, które przesłania ten czas.

Na koniec chciałabym życzyć Państwu Świąt Wielkanocnych, w których będzie więcej spokoju niż napięcia. Takich, w których jedzenie nie dominuje nad obecnością, a stół pozostaje miejscem spotkania, nie kontroli.

Życzę uważności na siebie – zarówno w tym, co pojawia się na talerzu, jak i w tym, co pojawia się w ciele i w emocjach.

I łagodności, która pozwala wracać do równowagi bez presji.

Niech będzie to czas, w którym można cieszyć się bliskimi – póki są.